banner2

banner1

banner10

Türkiye: Enflasyon liranın düşmesiyle 2018’den beri en yüksek seviyeye çıktı

Türkiye’de tüketici fiyatları Kasım ayında %3,51 (medyan beklenti %3) artış gösterirken, yıllık enflasyon ise %21,31 (Ekim %19,89, medyan ...

GÜNDEM 07.12.2021, 07:26
Türkiye: Enflasyon liranın düşmesiyle 2018’den beri en yüksek seviyeye çıktı

Türkiye’de tüketici fiyatları Kasım ayında %3,51 (medyan beklenti %3) artış gösterirken, yıllık enflasyon ise %21,31 (Ekim %19,89, medyan beklenti %20,70) oranında gerçekleşti. Tüketici enflasyonu, Merkez bankasının faiz oranlarını düşürmesi, liradaki düşüş ve artan enerji maliyetlerinin etkisiyle Kasım döneminde üst üste altıncı ayda da hızlandı ve üç yılın en yüksek seviyesine çıktı. Beklenti üzerinde gerçekleşmekle beraber, özellikle kur geçişkenliğinin Kasım ayında ne kadar yüksel ölçüde gerçekleştiğine ve gıda enflasyonunun belirsizliği itibariyle yukarı yönlü riskler barındıran, hata payının da yüksek olduğu bir enflasyon görünümüne sahibiz. Bu noktada, kur kaynaklı maliyet geçişkenliği faktörlerinin, muhtemelen bu ayın enflasyonundan sonra ilerleyen ayların da fiyat artışlarını yukarı çekecek olmasından dolayı projeksiyonlardan çok daha yüksek gerçekleşmeler olacaktır.

 

Enflasyonun alt kalemlerine bakacak olursak; ana harcama gruplarının tamamında artış gözlenmektedir. Tüketici sepetinin yaklaşık dörtte birini oluşturan gıdadaki yıllık fiyat artışları %27,41'den %27,11'e yavaşladı, ancak yine de 2021 sonu resmi %23,4 tahmininin oldukça üzerinde kalıyor. Enerji fiyatları, bir önceki aydaki %25,76'dan hızlanarak Kasım'da yıllık %32,14 arttı, ancak Türkiye, artan maliyetlerin son kullanıcılar üzerindeki mali yükünü azaltmak için doğal gaz ve petrol ürünlerini sübvanse etmeye devam ediyor. Kur geçişkenliği ve geçen aydan sarkan kur ve vergi kaynaklı otomobil fiyatları etkisi de enflasyonun yükselişinde önemli paya sahip. Nisan 2002'den bu yana en yüksek okuma olan %54,6'ya ulaşan üretici fiyatlarında küresel emtia fiyatları patlaması da katkıda bulundu. Bu etkinin ilerleyen aylarda enflasyon artışını katmanlandıracağını düşünürüz.

 

Manşet enflasyondan daha yüksek artış gösteren kalemler olarak ulaştırma %6,31, çeşitli mal ve hizmetler %5,36, lokanta ve oteller %4,10, gıda ve alkolsüz içecekler %3,92 ile öne çıkmaktadır. Gıda ve enerji gibi değişken kalemlerin hariç bırakıldığı çekirdek enflasyon Kasım’da %17,62 seviyesine çıkarak temel mal ve hizmetlerde de özellikle kur kaynaklı maliyet baskısının yansımalarını içermektedir.

 

Tüketici Fiyat Endeksi Yıllık (%)… Kaynak: Bloomberg, TÜİK

 

Liranın değer kaybı Kasım ayının ortasında başladığı için, güncel enflasyon verisine tam olarak yansımadı. Aralık ayında ve sonrasında kur kaynaklı etkenlerin daha kayda değer yansımalarını göreceğiz. Bu nedenle dönemsel enflasyon oranlarında daha ciddi artış baskısı bekliyoruz. Aralık, Ocak ve Şubat aylarında söz konusu risk faktörleri enflasyonu mevcut seviyelerin üzerine gönderecektir. Ocak'tan sonra başta enerji olmak üzere yansıyacak zamlar, otomobil fiyatlarında son aylarda gerçekleşen zam etkisi ve oldukça yüksek beklenen asgari ücret artışı gibi etmenlerin enflasyonu daha da ısındırmasını bekliyoruz. Eğer kurlarda bir gerileme olmazsa, söz konusu yukarı yönlü risk faktörleri aktif olacaktır. Lira, Kasım ayında Türkiye’nin 20 yıl önce dalgalı kur rejiminin benimsemesinden sonraki en büyük aylık düşüşü kaydetti. Liranın Kasım ayındaki %29’luk düşüşü fiyatları ve dalgalanmayı artırıcı etkisiyle beraber, ekonomiye faizden çok daha önemli bir yük yüklemektedir. Enflasyondaki hızlanma, Türkiye'nin enflasyona göre düzeltilmiş gösterge faiz oranını, gelişmekte olan piyasalar arasındaki en düşük reel getirilerden biri olan eksi %6,3'e götürüyor.

 

Bilindiği gibi; Cumhurbaşkanı Sn. Recep Tayyip Erdoğan, yeni ekonomi perspektifinde faiz oranlarının düşük tutulmasıyla sanayide büyüme odaklı bir model benimsemek istemekte ve yüksek faizle ekonomiye akan kısa vadeli nakit etkisini ideal görmemektedir. Bu noktada, faiz oranlarını düşürerek ve liranın değer kaybı etkilerini göz ardı ederek elde edilen büyüme perspektifinin sürdürülebilirliği çok zorlaşmaktadır. Aynı zamanda, ihracat artışı ile cari fazla vererek beklenen döviz girişi etkisi ve bunun fiyat istikrarına katkısı, aşırı volatilite nedeniyle uygulanabilir görülmemektedir. Politika netliği olmaması, oldukça negatif ve standart dışı reel getiriler ve bu minvalde uygulanan alışılmışın dışında politika pratikleri makroekonomik ve finansal stabilite sağlanmasını zorlaştırmaktadır.

 

Merkez bankası bir sonraki faiz belirleme toplantısını 16 Aralık'ta yapacak. 2 Aralık günü Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunun görünümünü durağandan negatife indirirken, para politikasının yönü ve tutarlı bir ileriye dönük rehberlik eksikliğine atıfta bulundu. Fitch, Merkez bankasının “erken” genişleme döngüsü ve 2023 için planlanan genel seçimler öncesinde daha fazla parasal ve mali teşvik beklentisinin “makroekonomik ve finansal istikrar için riskler yarattığını ve potansiyel olarak dış finansman baskılarını yeniden ateşleyebileceğini” söyledi.  Merkez Bankası toplantısında, Sn. Kavcıoğlu'nun "fiyat artışlarının geçici olmasını bekliyoruz, enflasyona dönüşmesini beklemiyoruz" cümlesi ve kurlardaki son hareketin iktisadi temellerden uzak olduğu söylemi; politika tepkisi konusunda mevcut duruşu sürdüreceklerini gösteriyor. Dolayısıyla, Merkez Bankası'nın kurlarda normal bantlara doğru piyasa işleyişi dahilinde bir beklentisi söz konusu. Diğer taraftan, sınırlı alanın önemli ölçüde önden kullanılmış olması bir süre faiz indirimlerinin limitli olacağını göstermektedir.

Kaynak Tera Yatırım-Enver Erkan
Hibya Haber Ajansı

banner5
Yorumlar (0)
banner3
banner4
7
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 29 Ocak 2022
İmsak 06:43
Güneş 08:11
Öğle 13:22
İkindi 15:59
Akşam 18:23
Yatsı 19:46
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11