banner2

banner1

banner10

Türkiye'nin 160 milyon yıllık orman tarihi

MEHMET BAYER - 05.10.2021 - HİBYA - İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa  Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Orman Botaniği Anabilim Dalı ...

GÜNDEM 05.10.2021, 14:02
Türkiye'nin 160 milyon yıllık orman tarihi

MEHMET BAYER - 05.10.2021 - HİBYA - İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa  Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Orman Botaniği Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ünal Akkemik tarafından yürütülen çalışmalarda, Türkiye’nin 160 milyon yıllık orman tarihini oluşturan ağaçlar tespit ediliyor.

Prof. Dr. Akkemik, HİBYA'ya yaptığı açıklamada, çalışmalar kapsamında ülkenin farklı bölgelerinden ve farklı dönemlerinden yüzlerce taşlaşmış ağacın küçük parçalarının toplandığını söyledi.
 
Trakya'dan Ardahan'a kadar farklı bölgelerden taşlaşmış örnekleri topladıklarını, bunların bir bölümünü daha önceki çalışmalarda teşhis ettiklerini ve Türkiye'nin 160 milyon öncesinden günümüze kadar ki aralıkta yer yer hangi ağaçların orman oluşturduğunu tespitini yaptıklarına değinen Akkemik, ''Örneğin ülkemizde bugün doğal olarak yetişmeyen Çin bataklık servisi ile Amerika bataklık servisi ağaçlarının 30-35 milyon yıldan 2-5 milyon yıl öncesine kadar sulak alanlarda ve taban arazilerde büyük ormanlar oluşturduğunu tespit ettik. Bugün sadece Kuzey Amerika'nın Kaliforniya sahillerinde bulunan Sekoya ağaçlarının da aynı dönemlerde ormanlar oluşturduğunu belirledik.'' dedi.

 

- Taşlaşmış ağaçlar iklim hakkında bilgi veriyor

Prof. Dr. Ünal Akkemik, Erzurum-Oltu taşının aslında bir ağaç fosili olduğunu bildirdi.

Günümüzde, Güney Yarımküre'de modern türleri bulunan Arokarya grubu ağaçların atası olduğunu anlatan Akkemik, ''Bu ağaçların varlığı o dönemde iklimin sıcak ve tropikal olduğunu göstermekte. Ülkemizde 40-41 milyon yıl öncesinde de ılıman ve tropikal yağışlı bir dönem vardı. O döneme ait olduğu tespit edilen defnegiller ailesinin bir üyesi olan Actinodaphne cinsinin dünya üzerindeki ilk ve tek fosil örneği Actinodaphnoxylon zileensis olarak adlandırdık. Bu ağacın varlığı, o dönemde iklimin sıcak ve yağışın yüksek olduğunu, tropikal bir iklim tipinin varlığını göstermiştir. Aynı alanda bir de çam ağacı tespit etmiştik.'' dedi.


 
Akkemik, yaklaşık 18-23 milyon yıl öncesine ait olan taşlaşmış ağaçların Anadolu'nun o dönemde de günümüze göre daha ılıman subtropik ve tropik bir iklime sahip olduğunu gösterdiğini ifade ederek, şöyle konuştu:

''Bazıları günümüzde ülkemizde olmayan, örneğin Çin bataklık servilerinin ataları. Amerika’da yetişen bataklık servileri ile Sekoyaların ataları 18-23 milyon yıl önce ülkemizde büyük ormanlar oluşturmuş. Bu ağaçlarla birlikte, özellikle Ankara-Bolu arasındaki vadilerde çam, ardıç, sedir, palmiye, kavak, söğüt, sığla, herdem yeşil meşe, akçaağaç, karaağaç, sakız, ceviz, zelkova ve dişbudak ağaçlarının varlığı oldukça zengin ve karışık bir orman olduğunu gösterir. Bu ağaçlar aynı zamanda günümüz ormanları oluşturan ağaçların atalarının bu dönemde yaygınlaşmaya başladığına işaret eder. 10-15 milyon yıl öncesinde bataklık servileri ve Sekoyaların ülkemiz ormanlarındaki varlığı devam etmişti. İklim yine subtropik ve tropik olup daha sıcak ve yağışlıydı. Sonrasında ise daha kurak bir iklime doğru dönüş olunca, bu ağaçlar da yavaş yavaş azalmaya başladı. Özellikle Çankırı civarında Sekoya ağaçlarının en son temsilcileri 2-5 milyon aralığında bir dönemde, arazinin nemli ve taban kısımlarında yaşadı. Aynı alanın yamaçlarında ise erguvan ve servi ağaçları vardı. Orta Anadolu’da günümüzdeki Akdeniz iklimine benzer bir iklim vardı.''

 
- Çam ağaçlarının varlığı

Akkemik, çam ağacının Anadolu’daki varlığının önemli olduğunu vurguladı.

Temmuz sonlarında başlayıp ağustos ortalarına kadar devam eden orman yangınları sonrasında, ''Kızılçamların Anadolu’da olmadığını, 1950’lerden sonra yetiştirilmeye başlandığı'' şeklinde akıl ve bilimle açıklanması mümkün olmayan açıklamalara şahit olduklarına değinen Akkemik, ''İşte bu açıklamaları çürüten bilimsel bulgular, fosil çam örnekleri ile yaprak izlerinin varlığıdır. Fosil araştırmaları, bu türden temeli olmayan açıklamaların çürütülmesini sağlamıştır. Çam ağaçları bugün olduğu gibi milyonlarca yıl önce de ormanlarda en çok yayılış yapan ağaçlardı. Jeolojik çağlarda da çok sayıda türler temsil edildiğine ilişkin fosil örnekler bulunmuştur.'' diye konuştu.
 


- Fosil orman ve koruma

Ünal Akkemik, Bolu-Seben-Hoçaş köyü üzerindeki fosil orman alanının oldukça farklı olup, taşlaşmış ağaçların dikili ve yaşadığı dönemdeki konumlarını koruduğunu belirtti.

Bu alanın Orman Genel Müdürlüğü tarafından ''Seben Fosil Orman Araştırma Ormanı'' adı altında korumaya alındığını, ancak günümüzde ne yazık ki bu alanın yeterince ilgi görmediğine işaret eden Akkemik, şunları kaydetti:

''Buranın korunması ve ziyaret edilmesi konusunda sorunlar bulunmaktadır. Komşumuz Midilli Adası'ndaki fosil orman her yıl on binlerce ziyaretçi ağırlarken, Seben-Hoçaş’taki fosil ormanın ziyaretçisi yüzlerle ifade edilebilir. Bu alana yeterince değer verilmelidir. Burada sözünü etmek istediğim bir konuda bu türden fosil orman alanlarının statüsüdür. Jeolojik olarak önem taşıyan bu alanlar jeopark olarak adlandırılmaktadır. Ülkemizde jeoparkların henüz daha yasal statü olarak dayandığı yerel bir yasa olmadığından koruma özelliği düşüktür. Buna karşın araştırma ormanının yasal bir dayanağı bulunmaktadır. Özellikle Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü bünyesinde, bu türden fosil ormanlar için de bir yasal düzenlemeye ihtiyaç vardır. Bu alanların özellikle jeopark ya da jeosit olarak değerlendirilmesi veya 1. derece doğal sit şeklinde ele alınması gerekmektedir. Diğer yandan 2863 sayılı yasa ile doğadan fosillerin toplanması izne bağlanmıştır. Özellikle taşlaşmış ağaçların yaygın olmaması ve doğa tarihi açısından eşsiz bir değer taşıması nedeniyle korunması gereklidir.''

Hibya Haber Ajansı

banner5
Yorumlar (0)
banner3
banner4
25
az bulutlu
Namaz Vakti 24 Mayıs 2022
İmsak 03:41
Güneş 05:32
Öğle 13:06
İkindi 17:03
Akşam 20:30
Yatsı 22:13
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31